علائم سرطان خون ؛ انواع ، تشخیص و درمان سرطان خون

0
280
سرطان خون

سرطان خون یا چنگار خون یا لوسمی یا لوکمیا (به انگلیسی: Leukemia یا Leukaemia) گروهی از انواع سرطان است که معمولاً از مغز استخوان شروع می‌شود و باعث شکل‌گیری تعداد زیادی گلبول سفید غیرطبیعی می‌گردد. این گلبول‌های سفید خونی به‌صورت کامل تشکیل نشده‌اند و به آن‌ها بلاست یا سلول‌های لوکمی یا سرطان خون گفته می‌شود. نشانه‌های این بیماری شامل مشکلات خونریزی و کبودشدگی، احساس خستگی شدید، تب و خطر افزایش عفونت می‌شود. این نشانه‌ها به دلیل نبودِ سلول‌های خونی طبیعی ایجاد می‌شوند. تشخیص این بیماری با استفاده از آزمایش خون و بیوپسی مغز استخوان صورت می‌گیرد.

انواع سرطان خون

لوسمی بر اساس نوع گویچه سفید خون که دچار ترا ریختگی (ترانس‌ژن) و سرطان شده به دو دسته تقسیم می‌شود:

لنفوئیدی یا لنفوبلاستی

این نوع لوسمی سلول‌های لنفاوی یا لنفوسیت‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد که بافت‌های لنفاوی را می‌سازند. این بافت جزء اصلی سیستم ایمنی بدن است. و در قسمت‌های مختلف بدن ازجمله غدد لنفاوی، طحال یا لوزه‌ها یافت می‌شود.

میلوئیدی یا مغز استخوانی

این نوع لوسمی سلول‌های مغز استخوانی را تخت تأثیر قرار می‌دهند. سلول‌های مغز استخوان شامل سلول‌هایی است که بعداً به گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و سلول‌های پلاکت ساز تبدیل می‌شوند. همچنین هر دو دسته لوسمی به دو نوع حاد و مزمن تقسیم می‌شوند لذا چهار نوع کلی لوسمی داریم لوسمی مزمن میلوئیدی، لوسمی حاد میلوئیدی، لوسمی مزمن لنفوئیدی و لوسمی حاد لنفوئیدی (ALL, CLL, AML, CML)

تشخیص سرطان خون

بیماری می‌تواند با شتاب یا به‌کندی پیشرفت کند. نزدیک ۲۵ درصد گونه‌های لوکمی در جریان یک معاینه بالینی معمولی و پیش از اینکه نشانه‌ها بیماری ظاهر شوند تشخیص داده می‌شوند. پزشکان معمولاً لوکمی مزمن را با آزمایش خون ساده قبل از شروع علائم تشخیص می‌دهند. روند تشخیص می‌تواند دربرگیرنده موارد زیر باشد:

  • آزمایش جسمی

شناسایی نشانه‌های فیزیکی و جسمی لوکمی مثل رنگ‌پریدگی ناشی از کم‌خونی، و ورم غده‌های لنفاوی، کبد یا طحال

  • آزمایش خون

شمارش تعداد گلبول‌های سفید یا پلاکت‌های خون

  • آزمایش سیتوژنتیک

این آزمایش تغییرات ایجادشده در کروموزوم‌ها، ازجمله وجود کروموزوم فیلادلفیا را بررسی می‌کند.

  • آزمایش نمونه مغزاستخوان

برای تأیید تشخیص لوکمی و تعیین نوع و میزان پیشرفت آن در بدن، نیاز به آزمایش‌های بیشتر است.

آزمایش خونکدام نوع سرطان خون کشنده است

علائم سرطان خون

علائم سرطان خون ظریف و غافلگیرکننده است. و علائمی را در سراسر بدن ایجاد می‌کند که نیاز به بررسی جدی دارد. اگر فرد به نوع حاد این بیماری مبتلا باشد ممکن است بیماری او با سرعت زیاد گسترش پیدا کند و اگر مبتلابه نوع مزمن آن باشد، در طول زمان و به‌آرامی بیماری پیشرفت کرده و بدتر می‌شود. اگر شما متوجه این علائم سرطان خون شدید، به‌سرعت آن را با پزشک در میان بگذارید.

خستگی و ضعف یکی از نشانه های سرطان خون

خستگی و ضعف شایع‌ترین علامت سرطان خون است. این علائم به دنبال آنمی یا کم‌خونی (کمبود گلبول‌های قرمز خون) ایجاد می‌شوند و ترکیبی از خستگی‌های جسمی را به وجود می‌آورند. در هر دو شرایط حاد و مزمن، فرد ممکن است طیف وسیعی از خستگی کم تا ضعف شدید را تجربه کند. اما در تمام موارد، به‌مرورزمان علائم تشدید خواهند شد.

تنگی نفس از علائم سرطان خون

در فرد مبتلا، خستگی و ضعف روزبه‌روز بیشتر می‌شود و حتی ممکن است فرد تنگی نفس را نیز تجربه کند که نتیجهٔ کم‌خونی و یا در موارد نادر نتیجهٔ وجود توده در قفسهٔ سینه است. افراد مبتلا در این شرایط برای تنفس دچار مشکل جدی می‌شوند و ممکن است راه رفتن کوتاه‌مدت هم برایشان زجرآور باشد. تنگی نفس همچنین می‌تواند در اثر سرطان ریه باشد.

کبودی بیش ‌از حد یا خودبه‌خودی

کبودی‌های بدون دلیل و بدون هیچ آسیبی ممکن است علائم سرطان خون باشد. بزرگ شدن طحال ناشی از سرطان خون منجر به دردهای گاها شدید در قسمت چپ و بالای شکم می‌شود کبودی غیرعادی نتیجهٔ تعداد کم پلاکت‌ها و یا مشکل لخته شدن خون است. این کبودی‌ها ممکن است در هر جای بدن وجود داشته باشند، اما بیشتر در پاها و دست‌ها دیده می‌شوند.

خونریزی غیرمعمول

مشابه کبودی، خونریزی غیرعادی از بینی، لثه، روده، ریه و یا حتی سر ممکن است نشانهٔ کمبود پلاکت خون و مشکلات انعقاد خون و نوع حاد سرطان خون باشد.

پتشی

لکه‌های قرمز کوچک در زیرپوست ناشی از خونریزی را پتشی می‌گویند. نقاطی که به دلیل کاهش پلاکت خون ایجاد می‌شوند. پتشی اغلب در مچ پا دیده می‌شود، آن‌هم به دلیل نیروی جاذبه زمین که موجب تجمع مایعات بدن در مچ پا می‌شود.

لثه های متورم و بزرگ شده

اگرچه افزایش حجم لثه را می‌توان هیپرپلازی دانست، ولی معمولاً یکی از بارزترین نشانه‌های ابتلا به بیماری لوسمی حاد است. لوسمی یک نوع سرطان خون است که باعث تولید غیرطبیعی و بیش‌ازحد سلول‌های سفید خونی می‌شود. اگر شما یک بیمار مبتلابه سرطان خون هستید، همیشه به لثه‌هایتان نگاه کنید تا متوجه تغییر اندازهٔ آن‌ها بشوید. اگر لثه‌ها متورم باشند، فرد همیشه یک احساس فشردگی دردهان خود دارد.

احساس پف کردن یا پر بودن

یکی از نشانه‌های نوع مزمن و گاها حاد لوسمی، بزرگ شدن طحال است که ممکن است منجر به کاهش اشتهای فرد مبتلا شود، زیرابه دلیل فشار وارده از سمت طحال به معده، فرد احساس سیری می‌کند و مواد غذایی کمتری مصرف می‌نماید.

سرطان خونشایع ترین علائم سرطان خون

ناراحتی یا درد در قسمت بالایی سمت چپ شکم

بزرگ شدن طحال ناشی از علائم سرطان خون منجر به دردهای گاها شدید در شکم می‌شود. ازآنجاکه طحال در قسمت چپ و بالای شکم قرارگرفته است، درد در این ناحیه احساس می‌شود. گاهی طحال آن‌قدر بزرگ می‌شود که غیرازاینکه موجب درد می‌شود، بخشی از سلول‌هایش از کار می‌افتند و می‌میرند.

تب یا لرز از علائم سرطان خون

بی‌قراری و لرز از علائم شایع نیستند و معمولاً در یک‌چهارم افراد مبتلابه لوسمی حاد دیده می‌شوند و تقریباً هرگز در نوع مزمن آن مشاهده نمی‌شود. در اغلب موارد، تب مکرر درجهٔ پایین نشانهٔ عفونت و ضعف سیستم ایمنی است که ممکن است ناشی از سرطان خون باشد.

تعریق شبانه از نشانه های سرطان خون

تعریق شبانه اغلب با عفونت مرتبط است و ممکن است علائم سرطان خون باشد. این نوع تعریق آن‌قدر زیاد است که بستر فرد خیس می‌شود.

سردرد ضربان دار

این نشانه اگرچه معمول نیست، اما سردرد نبض‌دار مکرر ممکن است نشانهٔ کم‌خونی ناشی از لوسمی و یا یک مشکل تهدیدکنندهٔ حیات مانند خونریزی سر باشد.

رنگ ‌پریدگی شدید

مانند سردرد، خستگی و تنگی نفس، رنگ‌پریدگی غیرمعمول ممکن است نشانه‌ای از کم‌خونی در نوع حاد لوسمی و در برخی انواع مزمن آن باشد. ازآنجاکه بسیاری از علائم لوسمی با سایر بیماری‌ها مشترک است، شمارش سلول‌های خونی و بیوپسی مغز استخوان به تشخیص نوع سرطان خون کمک می‌کند

هرچقدر رنگ‌پریدگی بیشتر باشد نشانهٔ پیشرفت بیشتر بیماری است. این افراد اغلب بسیار خسته‌اند و به دلیل کاهش شدید گلبول‌های قرمز خون، رنگ‌پریده هستند و در هنگام راه رفتن کم هم نفس‌نفس می‌زنند.

درد استخوان از علائم سرطان خون

درد استخوان نشانهٔ عمدتاً غیرمعمول این بیماری است و در هر دو نوع حاد و مزمن ممکن است دیده شود. سلول‌های بدخیم در مغز استخوان ساخته می‌شوند، بنابراین اگر دچار درد خفیف تا شدید در استخوان‌ها شدید به پزشک مراجعه کنید.

ورم غدد لنفاوی

گردن، زیر بغل، کشاله ران و مناطق دیگر بدن را جهت پیدا کردن ورم قابل‌توجه، اما بدون درد غدد لنفاوی بررسی کنید. برای غدد در طول یک عفونت طبیعی است که متورم شوند، اما باقی ماندن در این حالت و یا رشد روزبه‌روز می‌تواند نشانهٔ لوسمی و یا لنفوم باشد.

راش پوستی از علائم سرطان خون

تقریباً یک نفر از بیست نفر فرد مبتلابه لوسمی ممکن است راش پوستی داشته باشد که یک یا دودسته‌اند. لوسمی پوست یا بثورات، ناشی از سندروم شیرین هستند که معمولاً با سرطان خون در ارتباط است. لوسمی پوست تقریباً همیشه طوری به نظر می‌رسد که در زیرپوستتان یک توده قرار دارد و این توده شروع به رشد می‌کند و گاهی شبیه پلاک می‌شود. از سوی دیگر، بثورات سندروم شیرین به نظر خشن و قرمز می‌آیند، درست شبیه یک واکنش آلرژیک. اگرچه بثورات در تمام بیماری‌ها ازنظر خارش و اندازه مشترک هستند، اما راش‌های مرتبط با سرطان خون روزبه‌روز گسترش می‌یابند و رشد می‌کنند.

سرطان خوندرمان قطعی سرطان خون

عفونت های مکرر یا در بازهٔ زمانی مشخص

اگر پس از مصرف داروها هنوز هم عفونت بدنتان رفع نشده است. بهتر است یک آزمایش کامل شمارش هموگلوبین، گلبول سفید و پلاکت انجام دهید. سطح گلبول‌های سفید غیرطبیعی منجر به اختلال سیستم ایمنی شده و می‌تواند عفونت‌های مکرر ایجاد کند. درحالی‌که که فرد همیشه گمان می‌کند دچار یک بیماری مانند آنفلوانزا شده که همراه است با سایر نشانه‌های لوسمی مانند کبودی و خستگی. ازآنجاکه بسیاری از علائم لوسمی با علائم سایر بیماری‌ها مشترک است، شمارش سلول‌های خونی و بیوپسی مغز استخوان به تشخیص نوع سرطان خون کمک می‌کند.

درمان سرطان خون

در سال‌های اخیر، با به‌کارگیری داروهای ضد سرطان مؤثرتر، طول عمر بیماران مبتلابه لوکمی افزایش پیداکرده است. این داروها موجب فروکش کردن نشانه‌های بیماری می‌گردند به‌طوری‌که نشانه‌ها در جریان درمان بیماری بدتر نمی‌شود و حتی بیماران تااندازه‌ای درمان می‌شوند. درمان لوسمی بستگی به نوع لوسمی، وضعیت بیماری در شروع درمان، سن، سلامت عمومی و چگونگی واکنش بیمار به نوع درمان دارد که گاهی منجر به‌سلامت کامل این بیماران می‌شود. از مهم‌ترین عوامل در بهبود بیماری برخوردار بودن بیمار از روحیه بالا جهت مقابله با این بیماری است.

شیوه درمان سرطان خون

  • شیمی درمانی
  • پرتو درمانی
  • پیوند مغز استخوان و پیوند سلول‌های بنیادی که در این روش مغز استخوان فرد بیمار بامغز استخوان سالم جایگزین می‌شود تا بیمار بتواند مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی یا پرتودرمانی را دریافت کند.

یافته‌های اخیر محققان دانشگاه کرنل نشان داد که با استفاده از فناوری نانولوله می‌توان سلول‌های سرطانی موجود در جریان خون را به دام انداخت. آزمایشگاه مایل کینگ این دانشگاه روی سلول‌های سرطانی تحقیق می‌کند و اخیراً از نانولوله‌های هالویسایت (HNT) به‌عنوان نانو ساختاری برای به دام اندازی سلول‌های تومور موجود در خون استفاده کرده است، این سلول‌ها موجب گسترش سرطان در بدن می‌شوند. این دستاورد علمی موجب شده است تا امیدهای زیادی برای درمان انواع مختلف سرطان ایجاد شود.

نشریه نیچر نتایج یک مطالعه پزشکی در مورد لوسمی میلوئید مزمن (CML) که از نادرترین انواع سرطان خون است را منتشر و اعلام کرد. که ترکیب یکی از داروهای دیابت با داروهای استاندارد درمان سرطان خون، در درمان بهتر بیماران مؤثر است. در این مطالعه ۲۴ بیمار مبتلابه CML که به درمان‌های رایج پاسخ نداده بودند، با ترکیب داروی ضد دیابت پیوگلیتازون و داروهای رایج شیمی درمانی، مجدداً درمان شدند. پس از ۱۲ ماه بیش از ۵۰ درصد داوطلبان بهبود یافتند و بیماری ۳ نفر پس از گذشت ۵ سال عود مجدد نداشت و ظاهراً درمان شده بود.

به‌تازگی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) داروی جدید درمان سرطان خون را تأیید کرد. این دارو Empliciti نام دارد و محصول شرکت‌های دارویی Bristol-Myers و AbbVie است. و سیستم ایمنی بدن را به‌گونه‌ای تربیت می‌کند که با سخت‌ترین نوع بیماری سرطان خون مبارزه کند.

منبع: ویکی پدیا، عصرایران

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید